Cách ngâm rượu định lăng đúng chuẩn

làm thuốc chữa bệnh

1. Tên khoa học cây Đinh Lăng:

Cây đinh lăng có tên khoa học Polyscias fruticosa thuộc họ nhân sâm – Araliaceac, dân gian còn gọi là cây Gỏi Cá, cây Nam Dương Sâm.

 Đinh Lăng là loại cây nhỏ thân nhẵn không có gai, cao 0.8-1.0m. Lá kép 3 lằn xẻ lông chim, không có lá kèm rõ. Lá chót có cuống lá dài 3-10mm, phiến lá chót có răng cưa không đều. Lá có mùi thơm. Cụm hoa hình khuy ngắn, gồm nhiều tán, mang nhiều hoa nhỏ, quả dẹt. Cây đinh lăng là loại cây cảnh khá quen thuộc với nhiều gia đình, ngoài ra cây đinh lăng  còn là một vị thuốc có tác dụng bồi bổ sức khỏe, chữa được nhiều chứng bệnh mà bạn không ngờ tới.

2. Tác dụng các bộ phận của cây Đinh Lăng

Chúng ta thường nghe nói đến Cây Đinh Lăng lá nhỏ, lá nếp, lá tẻ, lá to… trong đó cây đinh lăng lá nhỏ được coi là “cây sâm của người nghèo” bởi tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của nó. Mỗi bộ phận của cây đinh lăng đều có những công dụng khác nhau:

* Lá của cây đinh lăng thu hái quanh năm, thường dùng tươi như rau sống, hoặc sao khô sắc nước uống để chữa chứng ho, đau tức vú, tắc tia sữa, làm lợi sữa, chữa kiết lỵ và làm thuốc tăng lực, chữa chứng suy nhược cơ thể. Nhiều bà mẹ đã phơi khô lá đinh lăng để lót gối hoặc trải giường cho con nằm để tạo mùi thơm, chống giật mình và giấc ngủ tốt.

* Thân và cành đinh lăng sắc nước uống có thể chữa các bệnh đau mỏi lưng gối, phong tê thấp

* Rễ đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát có tác dụng thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết, tăng cường sinh lực, dẻo dai, tăng cường sức chịu đựng. Trong rễ đinh lăng có chứa nhiều saponin giống như sâm, các vitamin B1, B2, B6, C và 20 axit amin cần thiết cho cơ thể và những axit amin không thể thay thế được như lyzin, cystein, methionine. Nhờ đó, rễ đinh lăng được sử dụng như một vị thuốc quý trong  những bài thuốc dân gian hữu hiệu từ xa xưa.

  • Chữa chứng mệt mỏi: Lấy rễ cây đinh lăng sắc uống có tác dụng làm tăng sức dẻo dai của cơ thể.
  • Chữa ho lâu ngày: Rễ đinh lăng, bách bộ, đậu săn, rễ cây dâu, nghệ vàng, rau tần dày lá tất cả đều 8g, củ xương bồ 6g; Gừng khô 4g, đổ 600ml sắc còn 250ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày. Uống lúc thuốc còn nóng.
  • Chữa sưng đau cơ khớp, vết thương: Lấy 40gam lá tươi giã nhuyễn, đắp vết thương hay chỗ sưng đau.
  • Phòng co giật ở trẻ: Lấy lá đinh lăng non, lá già cùng phơi khô rồi lót vào gối hay trải xuống giường cho trẻ nằm.
  • Chữa đau lưng mỏi gối (chữa cả tê thấp):Dùng thân cành đinh lăng 20 – 30g, sắc lấy nước chia 3 lần uống trong ngày. Có thể phối hợp cả rễ cây xấu hổ, cúc tần và cam thảo dây.
  • Thông tia sữa, căng vú sữa: Rễ, lá đinh lăng có tác dụng bồi bổ cơ thể, chữa tắc tia sửa hiệu quả. Rễ cây đinh lăng 30-40g. Thêm 500ml nước sắc còn 250ml. Uống nóng.
  • Chữa liệt dương: Rễ đinh lăng, hoài sơn, ý dĩ, hoàng tinh, hà thủ ô, kỷ tử, long nhãn, cám nếp, mỗi vị 12g; trâu cổ, cao ban long, mỗi vị 8g; sa nhân 6g. Sắc uống ngày 1 thang.
  • Chữa viêm gan:Rễ đinh lăng 12g; nhân trần 20g; ý dĩ 16g; chi tử, hoài sơn, biển đậu, rễ cỏ tranh, xa tiền tử, ngũ gia bì, mỗi vị 12g; uất kim, nghệ, ngưu tất, mỗi vị 8g. Sắc uống ngày 1 thang.
  • Chữa thiếu máu: Rễ đinh lăng, hà thủ ô, thục địa, hoàng tinh, mỗi vị 100g, tam thất 20g, tán bột, sắc uống ngày 100g bột hỗn hợp.
  • Chữa dị ứng, ho, ban sởi, kiết lỵ: Lá Đinh lăng khô 10g sắc với 200ml nước, uống trong ngày.
  • Ho suyễn lâu năm: Lấy rễ Đinh lăng, bách bộ, nghệ vàng, đậu săn, tang bạch bì, tần dày lá tất cả đều 8gr, xương bồ 6gr, gừng khô 4gr, cho khoảng 600ml sắc lấy 250ml. Chia làm hai lần uống trong ngày. Uống lúc thuốc còn ấm.
  • Bồi bổ và thanh lọc cơ thể: Lá Đinh lăng tươi từ 150-200g, nấu sôi với khoảng 1lít nước. Sau khi sôi chừng 5-7 phút, chắt ra để uống nước đầu tiên, có thể đổ tiếp thêm 200ml nước vào để nấu sôi lấy nước hai. Uống trong ngày thay nước. Cách dùng này rất thuận tiện vì lá tươi thu hái quanh năm, còn rễ đinh lăng thì sau nhiều năm mới thu hoạch được, nên có thể dùng lá thay rễ vẫn đảm bảo được tác dụng tốt cho cơ thể.

Ngoài sử dụng các bộ phận của cây trong các bài thuốc dân gian, rễ cây đinh lăng là bộ phận phù hợp nhất được dùng để ngâm rượu mang lại nhiều tác dụng tốt cho cơ thể

  • Tăng cường sự dẻo dai và nâng cao sức đề kháng cho cơ thể: Rượu đinh lăng giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể, cải thiện sức khỏe phù hợp với những người tập luyện thể thao, võ thuật, làm công việc bốc vác…
  • Chống các hiện tượng mệt mỏi, ăn không ngon ngủ không yên: Bữa ăn và giấc ngủ rất quan trọng với sức khỏe con người, bồi bổ cho cơ thể bằng rượu đinh lăng sẽ giúp người dùng cải thiện giấc ngủ và tình trạng chán ăn.
  • Cải thiện trí nhớ: Cây đinh lăng cũng có tác dụng cải thiện trí nhớ. Đinh lăng là một trong số bài thuốc giúp những người lao động trí óc nhiều thêm minh mẫn trong công việc.
  • Tăng cân, cải thiện vóc dáng: Rễ cây đinh lăng chứa Saponin có tác dụng bổ sung dưỡng chất như Nhân sâm.

3. Các cách ngâm rượu Đinh Lăng, ưu nhược điểm và phương pháp ngâm rượu Đinh Lăng

Nhiều người không có thời gian nên mua rượu đinh lăng ngâm sẵn tại các cửa hàng tuy nhiên nếu tự tay ngâm thì bạn sẽ có bình đinh lăng chất lượng và tin cậy hơn, cách làm cũng rất đơn giản:

3.1  Chuẩn bị nguyên liệu ngâm rượu đinh lăng

* Chọn Đinh lăng để ngâm rượu:

Chọn loại đinh lăng nếp lá nhỏ, thời gian tối thiểu 5-7 năm dược tính mới tốt, cũng không nên mua những củ đinh lăng quá già vì rễ đinh lăng sẽ chuyển hóa thành gỗ không còn dược tính. Không nên chọn những củ đinh lăng quá to vì phần lõi gỗ nhiều, không chọn củ bị dập thối bên trong chảy nhựa dính nhớt.

Chọn những củ đinh lăng có màu vàng rơm, có mùi thơm nồng, phần thân rễ dày, phần nối giữa thân và củ có nhiều nốt nổi lên.

Ăn thử rễ đinh lăng: Củ đinh lăng nào già thì rễ của chúng ngọt và xơ hơn so với các loại rễ khác.

Cũng như các loại cây có nhựa mủ, đinh lăng cho nhựa nhiều nhất ở phần vỏ (chứa cá bó libe). Người ta thường thu hái đinh lăng vào mùa đông, trên những cây trồng từ 3 tuổi trở lên. Khai thác non hàm lượng hoạt chất ít không đảm bảo chất lượng làm thuốc. Những củ rễ quá to, quá già thì chỉ dùng lấy phần vỏ của rễ củ, loại bỏ phần lõi cứng bên trong; nếu củ nhỏ thì mới dùng hết cả.

 

* Chọn rượu để ngâm:

Rượu ngâm: rượu nếp sạch khoảng 30 – 35 độ (nếu nặng quá đinh lăng sẽ bị cháy còn nhẹ quá thì dược tính trong đinh lăng không được thôi ra hết, màu rượu sẽ không đẹp) , lưu ý chọn loại rượu nếp sạch đã qua tinh lọc độc tố (andehit, metanol..); tránh sử dụng rượu chưa qua tinh lọc sẽ gây hại cho cơ thể, cũng không nên sử dụng các loại rượu vodka để làm rượu thuốc. Nên chọn loại rượu nếp được tinh lọc kỹ, có màu trắng trong để ngâm sẽ cho thành phẩm có màu vàng óng đẹp mắt, không nên dùng rượu nếp đục sẽ ảnh hưởng tới yếu tố thẩm mỹ của bình rượu

Tham khảo:  Tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về rượu QCVN 6:3/2010

                     Qui trình sản xuất Rượu nếp sạch Ngũ Hành

                     Qui trình sản xuất Bánh men rượu thuốc bắc truyền thống

* Chọn Bình ngâm:

Bình ngâm bằng sành sứ hoặc thủy tinh. Trước khi ngâm bạn cần chọn bình có miệng vừa với củ đinh lăng (với cách ngâm đinh lăng tươi nguyên củ)

3.2  Xác định phương pháp ngâm rượu đinh lăng

Trước khi đến với cách ngâm các bạn phải xác định được mục đích ngâm là gì: để uống quan trọng hơn hay yếu tố mỹ thuật quan trọng hơn

Ngâm rượu đinh lăng khô: phục vụ cho những người sử dụng rượu đinh lăng như một bài thuốc bổ => sử dụng phương pháp thái lát, sao vàng hạ thổ nhằm để đinh lăng dễ dàng thôi các tinh chất quí vào rượu, phương pháp này có cách làm, tỷ lệ rượu/ đinh lăng khác với ngâm cả củ.

Ngâm rượu đinh lăng tươi với mục đích mỹ thuật là chính: hiện nay một số gia đình tự trồng/ mua những rễ đinh lăng to, sau đó đem điêu khắc thành các hình dạng đặc biệt như ông Phúc – Lộc – Thọ, hình hoa, hình rồng phượng..rồi ngâm rượu. Cách làm này có giá trị mỹ thuật cao nhưng chất lượng không bằng ngâm khô, tỷ lệ rượu/ đinh lăng không theo qui luật mà chủ yếu để rượu ngập hết bình đinh lăng là được.

 

3.3  Cách ngâm rượu đinh lăng tươi nguyên củ:

Ưu điểm: Hình thức đẹp,giá trị thẩm mỹ cao, đặc biệt những bình đinh lăng điêu khắc để trong phòng khách thực sự rất đẹp, sang trọng.

Nhược điểm:

Chất lượng rượu không ngon bằng ngâm khô, rượu sau khi ngâm có mùi vị hơi nồng của đinh lăng tươi.

Phần lõi gỗ của gốc đinh lăng không tốt cho sức khỏe, vì ngâm nguyên củ nên không được loại bỏ, phần lõi này gây ảo giác, tạo cảm giác lâng lâng cho người uống.

Khó kiểm soát nồng độ rượu.Tùy vào độ tươi, độ ngậm nước của rễ sẽ có sự chênh lệch nồng độ rượu thành phẩm sau khi ngâm.

Thời gian ngâm theo phương pháp ngâm tươi dài hơn, tối thiểu 6 tháng để đinh lăng có thể thôi tinh chất và màu sắc ra rượu.

Các bước ngâm rượu đinh lăng tươi:

Bước 1: Rửa sạch rễ đinh lăng, cạo lớp vỏ bên ngoài phần thân gần gốc (giúp màu đinh lăng trông đẹp hơn và rượu thành phẩm sẽ không bị tanh như khi bạn không cạo). Sau đó  rửa và tráng qua nước thêm 1 lần nữa để ráo nước bạn có thể dùng khăn lau cho khô hoặc phơi khô trong bóng râm.

Bước 2: Tiến hành sắp xếp đặt củ đinh lăng vào bình tạo dáng đinh lăng cho đẹp mắt.

Bước 3:  Trút rượu vào bình với tỉ lệ 3 lít rượu với 1kg đinh lăng tươi. Đậy kín nắp bình ngâm rượu

 

3.4  Cách ngâm rượu đinh lăng khô:

Ưu điểm:

Đinh lăng đem sao vàng làm cho cấu trúc của vật ngâm bị phá vỡ, khi bị phá vỡ dược chất trong Đinh Lăng thôi ra nhanh hơn và triệt để hơn. Vì thế uống Rượu Đinh Lăng sao vàng hạ thổ sẽ có vị rất êm, mùi vị thơm, khác hẳn vị nồng của Rượu Đinh Lăng ngâm tươi.

Thời gian ngâm ngắn hơn, chỉ từ 3 tháng là bình rượu đã có màu sắc đẹp và vị rượu đinh lăng đã khá rõ rệt

Nhược điểm: Hình thức không đẹp bằng ngâm cả củ đinh lăng tươi.

Các bước ngâm rượu đinh lăng khô:

Bước 1

Đinh lăng khô bạn có thể mua hoặc tự chế biến từ củ đinh lăng tươi (khoảng 4 kg tươi thì thu được 1 kg khô). Bạn chỉ cần thái đinh lăng tươi thành miếng rồi để phơi khô.

Theo phương pháp đông y: Chuẩn bị nước vo gạo nếp ( khoảng 1 bát nhỏ lưu ý phải đặc 1 chút). Rễ và củ đinh lăng tươi thái lát đem phơi khô 5 nắng và 2 lần trong bóng râm (thuật ngữ đông Y gọi là phơi âm can) ,tổng là 7 lần phơi. Chuẩn bị chảo rồi cho đinh lăng khô vào vừa sao vừa vẩy nước vo gạo nếp vào đảo đều tay khoảng 5-7 phút cho đến khi vàng cạnh ( theo đông Y đinh lăng có vị ngọt khi sao vàng sẽ bổ Tỳ vị ) sau đó cũng bọc vào túi vải rồi ủ dưới nền đất khoảng 2 giờ đồng hồ.

Bước 2: Cho đinh lăng vào bình ngâm.

Bước 3: Trút rượu vào hũ với tỉ lệ 7-8 lít rượu với 1kg đinh lăng khô. Đậy kín nắp bình rồi ngâm.

Ngâm rượu đinh lăng theo phương pháp thái lát thì chỉ sau khoảng 3 tháng là rượu đã có màu vàng rơm và mùi thơm dịu, vị ngọt dễ chịu.

Lưu ý bảo quản rượu ở nơi thoáng mát, nhiệt độ không quá 25o C, tránh ánh nắng mặt trời

4. Một số lưu ý khi sử dụng rượu đinh lăng

– Khi dùng rượu ngâm đinh lăng, bạn nên chú ý đến liều lượng. Trong đinh lăng có hàm lượng Saponin cao , chất này có tính huyết tán  làm phá vỡ hồng cầu vì vậy không nên uống một lúc quá nhiều. Tùy vào thể trạng, sức khỏe mỗi người mà liều lượng sử dụng khác nhau, tuy nhiên không nên quá 200ml/ mỗi bữa ăn

– Sử dụng rễ đinh lăng có thời gian tối thiểu từ 5,7 năm, không nên già quá, non quá.

– Rượu nếp dùng để ngâm nên dùng loại rượu nếp trong, đã qua tinh lọc độc tố, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật QCVN và có nguồn gốc chứng nhận rõ ràng. Tham khảo Rượu nếp sạch Ngũ Hành

– Rượu đinh lăng có thể ngâm cùng với nhiều loại thảo dược khác như sâm cau, bạch tật lê

– Trước khi đi ngủ buổi tối không nên uống nhiều rượu đinh lăng sẽ gây hưng phấn và kích thích thần kinh làm khó ngủ

– Phụ nữ mang thai không nên sử dụng rượu đinh lăng.

– Rượu đinh lăng là thuốc chữa bệnh không nên dùng để uống ăn nhậu. Cũng như bất cứ loại rượu thuốc ngâm nào khác, muốn phát huy được hết công dụng của rượu đinh lăng, bạn phải chọn những nguyên liệu đảm bảo chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và tốt nhất là nên tự tay ngâm rượu. Trên thị trường, nhiều loại rượu không đảm bảo chất lượng đang gây ra nguy hiểm cho sức khỏe người uống, thậm chí là gây tử vong. Hãy sử dụng nguyên liệu sạch để đảm bảo sức khỏe chính bạn và người thân.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc gì về rượu, ngâm rượu,

hãy gọi cho tôi 24/7, tôi sẽ tư vấn miễn phí giúp bạn

>>>>>> Xem tiếp:

Địa chỉ bán rượu nếp chuẩn uy tín tại Hà Nội

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia 6:3/2010/BYT – Tiêu chuẩn rượu sạch

Rượu nấm linh chi, rượu thuốc quí hay chỉ là tin đồn ?

Hướng dẫn cách ngâm rượu chuối hột không lo ngộ độc

Tất tần tật về rượu sâm: công dụng, hướng dẫn cách ngâm, hướng dẫn sử dụng rượu sâm hiệu quả

Qui trình sản xuất bánh men rượu thuốc bắc truyền thống